Je weet misschien al hoe jij zelf reageert als het spannend wordt. Maar wat heeft de ander op dat moment van jou nodig? Die vraag stellen we zelden. Toch ontstaat er vaak minder wrijving als je hem wel stelt.
Eerst dit: DISC beschrijft gedrag en geen mensen
DISC kent vier gedragsstijlen: D, I, S en C. Iedereen heeft alle vier in zich in wisselende mate en het gedrag verschilt per situatie. Zeg daarom liever niet "jij bent een D". Zeg dat iemand onder druk gedrag laat zien dat bij de D-stijl past. Zo blijft er ruimte om te veranderen.
Elke stijl heeft iets anders nodig
Wat de één als kans ervaart is voor de ander een bedreiging. Een plotselinge wijziging in de planning geeft de één energie en de ander juist onrust. Dat zegt niets over wie sterker is. Hieronder staat per stijl wat je onder druk vaak ziet en wat dan helpt:
- D (direct en resultaatgericht): wil vooruit en neemt sneller de regie. Helpt: duidelijkheid, snelheid en erkenning voor wat al bereikt is.
- I (gericht op invloed en verbinding): zoekt mensen op en praat veel. Of trekt zich juist terug uit het gevoel afgewezen te zijn. Helpt: ruimte om te praten en het gevoel dat de relatie goed blijft.
- S (gericht op stabiliteit en rust): wordt stiller en houdt vast aan hoe het altijd ging. Helpt: voorspelbaarheid, een rustige stem en rustig tempo en tijd om aan iets nieuws te wennen voordat er actie volgt.
- C (gericht op zorgvuldigheid en kwaliteit): blijft hangen in analyseren en wil meer informatie. Helpt: feiten, voorbereidingstijd en nooit feedback in het bijzijn van anderen.
Wanneer een kracht doorschiet
Een kracht kan onder druk omslaan. Resultaatgerichtheid wordt ongeduld dat anderen wegduwt. Zorgvuldigheid wordt eindeloos afwegen zonder tot actie te komen. Zo'n doorschieter is vaak een signaal dat de druk te hoog is. Neem iemand met een sterke I-stijl: normaal oplossingsgericht maar onder hoge druk komen er ineens tien ideeën tegelijk. "Kalmeer even" helpt dan niet. Meedenken wel: welk idee pakken we als eerste op?
Drie vuistregels voor elke stijl
Deze regels werken ook als je de stijl niet zeker weet. Vraag door in plaats van te gokken: "wat heb je nu nodig?" Reageer niet met hetzelfde gedrag. Op dominant gedrag helpt tegengesteld dominant gedrag zelden, kalm en samenwerkend gedrag doorbreekt de dynamiek vaker. En onthoud dat het gedrag van het moment is en niet van de hele persoon.
Veelgestelde vragen
Mag ik zeggen dat iemand "een D" is?
Liever niet. DISC beschrijft gedrag in een situatie en geen vaste eigenschap. Zeg dat iemand gedrag laat zien dat bij een stijl past.
Werkt dit ook in mijn privéleven?
Ja. Dezelfde patronen spelen bij een partner, een kind of een vriend onder druk. De vraag blijft: wat heeft deze persoon in dit gedrag nu nodig?
Hoe ga ik om met een stijl die ik niet zeker weet?
Vraag ernaar in plaats van te gokken en kijk naar wat iemands gedrag op dat moment vertelt.
Gebaseerd op het programma Stress als Bondgenoot van Ismahane Ben Smaïl en Theo Brack.